Horlama ve Uyku Apnesi Tedavisinde Cerrahinin Yeri

• Üst Solunum Yollarındaki tıkanmalara bağlı uyku apnesi 'nin ilk cerrahi tedavisi hastanın nefes borusuna dışardan bir delik açmak idi. Bu müdaheleye şimdi nadiren gerek duyulmaktadır. Artık, buruna takılan bir maske ile  basınçlı hava verme tedavisi geliştirilmiştir.  Her nekadar artık nadiren kullanılan bir tedavi şekli olsa da trakeostomi yani nefes borusunu dışarıya birleştirmek ileri derecedeki apne hastalarında hemen rahatlık sağlamakta benzeri olmayan bir tedavidir. Ancak bu deliğin bakımı ve açık tutulması zor ve risklidir. Psikolojik zorlukları da vardır. 

• Üst solunum yollarında hastanın nefesini tıkayan değişik yerler olduğundan cerrahi tedavi  hastadan hastaya farklı olacaktır.  Bunun için  hastanın nefesini özellikle tıkayan  üç nokta dikkatle incelenir:

• 1-) Burun  

• 2-) Yumuşak damak  

• 3-) Dil  

• Burun tıkanıklığı burun içinde  eğrilik varsa kemiği düzeltmekle, ve burundaki tıkayıcı etleri almakla açılabilir.  

• Yumuşak damağın   horlama ameliyatı  ile küçültülmesi % 50 başarılı  bir  tedavi şeklidir.  

• Yumuşak damak ameliyatı : 

• neşterle

• radyo koterle

• laserle yapılabilir.

• Bu tedavi  hava yolunu tıkayan yumuşak dokuları bölgeden uzaklaştırmayı hedeflemektedir.

• Bazen   aynı anda iki tıkanıklık bölgesini birden  operasyonla açmak  uygun görülebilir. Veya bu ameliyatlar farklı tarihlerde arka arkaya yapılabilirler. Hastalara şu nokta özellikle çok iyi açıklanmalıdır: Horlama ameliyatları tıbbi tedavilere göre daha büyük riskler  taşıyan ciddi,   müdahelelerdir . Ayrıca cerrahi tedavi herhangi bir hasta için tedavi garantisi sağlamamaktadır. Ancak istatistiki manada tedavi oranları verilebilmektedir.

• Dil kökü büyüklüğü veya dilin uykuda geri gitmesiyle  tıkanan hastalara daha ileri ameliyatlar gerekir.  Bunlar alt ve üst çene ameliyatlarıdır.  Bu müdahele  yumuşak  damak ameliyatı   ile birlikte yapılabilir.  

• Çene kemiğine yönelik ameliyatlar alt çenenin ve üst çenenin ileri alınmalarına kadar büyütülebilirler.

• Büyük ameliyatlar CPAP tedavisini kesinlikle istemeyen hastalara saklanmalıdır. Yüz kemiklerinin ileri alınması , burun  ve damak ameliyatları ile tedavileri denenmiş ve 4-6 ay   geçtiği halde düzelmemiş kişilerde düşünülmelidir. Çene ameliyatları horlama ve gece tıkanıklıklarını çözmede oldukca başarılıdır.   CPAP cihazının sağladığı tedavi oranlarını yakalamaktadır.

• Gelelim bu tedavilerde LASER’in yapabildiklerine. 1980’de Paris’te Kamami tarafından başlatılmış ve 1992’de ABD’ye sıçramış olan Laser modası gece nefes tıkanıklığı olmayan basit horlamanın tedavisi için kullanılabilecek bir yöntemdir. Ameliyat ayakta ve lokal anestezi ile yapılabilir. Ameliyat sonrası ağrılar  bir hafta ağrı tedavisi gerektirirler. Gece tıkanıklığı olmayan hastalarda bu müdaheleler seanslar halinde yapılırlar. Bazı hastalarda 5 seansa kadar çıkılır. Basit emin ve güvenilir bir  horlama tedavisi olmakla birlikte bu tedavinin sınırlarını hastaya çok iyi açıklamak gerekir. Ne yazık ki Laserle horlama tedavisi bir pazarlama silahı haline dönüşmüştür.   Oysa horlama ve gece tıkanmalarının tedavileri vur-kaç tedavilerle çözülemeyecek büyük sorunlardır. Olaya mantık silsilesi içinde yaklaşmak gerekir.  

Laserle horlama tedavisi bir pazarlama silahı haline dönüşmüştür

Bunun için gerçekleri özetle aşağıda bir daha vurguluyoruz.

• Horlama ve gece nefes tıkanıklığı olan hastalara tüm gece uyku testi uygulamak bir zarurettir. Zira  ameliyatla düzelmeyecek birçok sebep bulunabilir. Uyku testi tıkanma olayının en detaylı ve gerçekci göstergesidir.

• Nefes ,boğaz ve burundaki tıkanmalardan dolayı kesiliyorsa bu tıkanmaların anatomik ve dinamik yapısı çok iyi aydınlatılmalıdır. Bunun için endoskopik muayeneler, sefalometrik analiz,  ve hatta sinetomografi gerekebilir. Yani konuyu kavramak çok basit olmayabilir.

• Çeşitli ameliyat  şekilleri ve özellikle Laser çok fazla ticari hale getirilmişlerdir. Hitap ettiği hasta oranı küçüktür.

• Uyku apnesinin bir numaralı tedavisi CPAP cihazıdır.                              

Horlama Ameliyatının Zorlukları

• Ameliyat sonrası en büyük sıkıntı ağrılardandır. Bu ağrılar iki hafta devam eder. İçilen mayilerin burundan gelmesi, burundan konuşma, tat kaybı, ve dil uyuşukluğu görülebilir. Bunların hepsi ağrılı dönemde devam edip daha sonra geçen sıkıntılar olmakla birlikte,ne yazık ki bazı hastalarda devam edebilirler. Büyük problemler yutulanın burna kaçması   ve burundan konuşmanın   devam etmesi ve düzelmemesidir. Damak çevresi daralmaları da ortaya çıkabilir

Cerrahi tedavi herhangi bir hasta için tedavi garantisini %100 sağlamamaktadır.

Horlama Ameliyatı Başarılı mı ?

• Horlama  ameliyatından sonra boğaz şişkinliklerinin tamamen ortadan kalkması için 4 ay beklemelidir. Bu arada solunum refleksleri de normalleşmiş olurlar. Bu dönemde, uyku apnesi ameliyattan önce çok ilerlemiş olanlarda ve ameliyatın şişkinlikleri yüzünden solunumu tam açılamamış hastalara geçici olarak CPAP cihazı verilebilir.

• Bu ameliyat  horlama sesini çıkaran küçük dili ortadan kaldırdığından  nefes tıkanmasının önemli bir belirtisini de maskelemektedir.Oysa önemli bir tıkanma noktası olan dil köküne dokunulmadığından nefes tıkanmaları devam ediyor olabilir. Ancak ne hasta ne de yatak arkadaşı bunu fark edemez. Aldanmamak için ameliyattan sonra bir daha uyku testi istemelidir.

Copyright 2001 © S O M N O S T A R